Lối Sống | Điều Gì Làm Bạn Khác Biệt!

Chúng ta luôn tồn tại như một cá nhân trong một tập thể, điều đó rõ hơn ai hết ở những quốc gia mà tinh thần tập thể, khoản cách quyền lực lớn. Nguyên nhân của những điều này rất rõ ràng. Bạn chẳng thể nào khác biệt với số đông. Nếu bạn đứng một mình thì điều đó làm bạn cảm thấy cô độc, và không thể nào chống chọi được với những tác nhân tự nhiên có thể xảy đến với bạn. Nếu bạn không phải là một thành phần trong một tập thể thì bạn là ai. Tư duy này gắn chặt vào bám rễ vào mỗi quyết định và hành động của mỗi cá nhân mỗi người trong chúng ta.

Bạn sẽ dễ dàng đưa ra quyết định đối với một người và phạm phải tư duy hào quang tổ chức. Cái mà mình định nghĩ rằng mỗi cá nhân sẽ bị tổ chức mà họ thuộc về ảnh hưởng đến cái cách mà người khác nhìn nhận về họ. Nếu tổ chức của bạn là tốt điều đó đồng nghĩa bạn sẽ tốt sẽ có những phẩm chất mà người khác dựa vào uy tín, vị trí của bạn làm thước đo.

Mà tổ chức, văn hóa, hình ảnh của tổ chức thì là điều nằm ngoài khả năng của bạn. Vì nó dựa trên yếu tố văn hóa của tổ chức, lĩnh vực, chuyên ngành mà tổ chức đó hoạt động. Bạn có thể thấy nếu tổ chức bạn có uy tin tốt, hình ảnh tốt và định vị tại một vị trí cao thì bản thân bạn và những người quan tâm cảm thấy tự hào thế nào. Điều đó cũng phản ánh với thế giới xung quanh bạn. Thế nhưng điều không có nghĩa là bạn không tự đi tìm con đường của riêng mình. Bài viết này của mình như một lời động viên để bạn có thể tự tin đi tìm con đường của riêng mình trong một thế giới mà cái riêng bị cái chung nuốt chửng và tiêu hóa.

Chúng Ta Được Sinh Ra Như Thế Nào?

Chúng ta sinh ra, đó không phải là câu hỏi về mặt sinh lý về sự kết hợp giữa cha và mẹ. Vì điều đó bạn có thể dễ dàng tìm thấy trong các miêu tả về một quá trình sinh học của cơ thể cha và mẹ bạn, các cấu tạo về buồng trừng, quy trình mang thai và nhiều điều khác nữa về sinh học con người. Ở đây mình chỉ nó đến “sinh ra” là kết quả của một quá trình như đẳng thức một cộng với một là hai.

Nhưng suy nghĩ, tư duy và chất riêng của bạn thì khác. Nó là một hàm số, mình gọi là hàm số vì nó có quá nhiều biến số, mà biến số này có cái do bạn, có cái lại không phải do bạn có thể điều chỉnh được. Hàm số này có thể do môi trường sống, trình độ, văn hóa của cha mẹ bạn, những gì bạn được ăn và tiêu thụ mỗi ngày và cả những gì bạn nói ra mỗi ngày nữa. Nó là tổng hòa của các yếu tố. Bạn như một thiết bị lọc sinh học, sẽ lọc lại được những điều đó, bằng quá trình trải nghiệm bản thân và những gì đúc ra bạn từ những ngày bạn thủa thiếu thời, khi mà tâm hồn của bạn và suy nghĩ của bạn còn đơn giản. Chúng đúc ra bạn, đúc ra “mẫu chứ ký” của riêng bạn. Xác định bạn với những người khác và định con đường, số phận của bạn với những người còn lại.

Tại Sao Bạn Và Tôi Lại Là Những Phiên Bản Khác Nhau?

Bạn và tôi, ngay từ tên gọi đã thể hiện được điểm khác biệt này rồi nhỉ, chưa kể đến những điều về mặt sinh học. Bạn và tôi là phiên bản của những điều ta được nuôi dưỡng, ta được giáo dục và cả những điều ta tiêu thụ, hành động mỗi ngày.

Thời đi học mình nhớ mãi của thầy dạy Văn mình tên Xuân “gieo hành động, gặp thói quen, gieo thói quen, gặp số phận”. Mọi thứ đều có lý do của nó phải không bạn. Phật giáo đã chẳng có cái quy luật “nhân – quả” một nhân có nhiều quả và ngược lại một quả có nhiều nhân. Triết học cũng đã cho ta thấy rằng một nguyên nhân có nhiều kết quả và ngược lại một kết quả có nhiều nguyên nhân. Điều này nhấn mạnh một lần nữa sự ảnh hưởng và tác động qua lại giữa các yếu tố để tạo nên kết quả mà bạn có thể thấy.

Do đó, nếu bạn kết luận tôi giống bạn, tôi phải như bạn là điều không thể nào có được vì ngay từ đầu chúng ta đã không có điểm chung rồi. Việc cố gắng đặt ra một điểm chung giống như kiểu cố gắng nối hai đường thẳng vốn đã song song với nhau vậy.

Đừng Bắt Tôi Phải Giống Họ Và Ngược Lại

Thế nhưng cuộc đời không như mơ, lặp lại phần mở đầu của bài viết này, chúng ta là một tập thể. Nghĩa là dù muốn hay không chúng ta đã vào một tổ chức và tập thể thì điều đó nhiễn nhiên đặt ra bạn và tôi thành một mẫu số chung đó là tổ chức, tập thể mà ta thuộc về. Chính cái lý do đó, bạn sẽ phải bắt tôi giống bạn và giống những người còn lại. Nếu như không bạn sẽ bị đánh giá như thể bạn đã từng làm điều gì đó không đúng vậy.

Điều đó không thể được với lập luận mà mình đã nêu ở phần “tại sao bạn và tôi là những phiên bản khác nhau!” chúng ta dù có thuộc về nhau có thuộc về tổ chức thì vẫn có cái riêng của mình cơ mả. Cái duy nhất sẽ là phép cộng của cái riêng nhất và cái chung, cái chung này lại là thuộc về một tổ chức, tập thể hay một con người khác mà bạn đã hoặc đang thuộc về. Nghĩa là cái chung nó không mâu thuẫn với cái riêng của bạn mà chỉ thẩm thấu vào bạn một cách chậm rãi và từ từ để đến khi trở thành một phần của cái riêng của bạn, trong vô thức. Thế nhưng hãy nhớ rằng đó là phép cộng không phải phép trừ, và như vậy có nghĩa là dù bạn có tổ chức nào vẫn có sự khác biệt của bạn như cái tên của bạn và hồ sơ năng lực của bạn vậy.

Tiếng Nói Bên Trong Của Bạn

Hãy bắt đầu trả lời câu hỏi này “Tôi là ai?” sự chiêm nghiệm này khiến bạn phải dừng lại và đặt ra cho mình câu hỏi rằng về lý do bản thân tồn tại. Sự tồn tại nó chỉ hình thành khi bạn hiểu được bạn đang ở đâu, nó liệu rằng có giống Decates một nhà triết học của chủ nghĩa hoài nghi với câu nói  “tôi tư duy nên tôi tồn tại” hay không. Mình cho không hẳn, vì câu đó nó chỉ khái quát sự hoài nghi thành một vòng lặp theo kiểu “tôi hoài nghi cái tôi hoài nghi” điều này nghĩa là bạn cứ mãi chạy theo sự suy tưởng về một cái gì đó đang hiện hữu quá nhấn mạnh vào sự duy lý bỏ qua đi cái tâm thức bên trong. Cái chiêm nghiệm và sự quan sát của cá nhân của tâm thức.

Điều đó là tốt nhưng nó làm bạn lại là vòng lặp của hỏi và đáp của sự không bình yên. Hãy lặng yên và chỉ quan sát, không phán xét. Hãy chỉ là chính bạn và lắng nghe, chỉ lắng nghe không hỏi, chỉ yên lặng và để bản thân tự đàm thoại để có câu trả lời. Sự khai mở này giúp bạn đi đến những điều gì đó thuộc về chính bạn. Khi đó bạn đang dần hiểu được mình để tìm chất riêng và hiểu người để thấy được sự khác biệt.

Lời Kết

Chung và riêng, cái duy nhất và cái tổng thể. Những điều thật xa xôi, siêu tưởng nhưng rất gần gũi khi bạn chỉ còn lại một mình, đối thoại với tâm khảm mình. Bạn hãy đặt câu hỏi về những điều này. Nó là hành trình tự khám bản thân, chữa lành những nỗi đau và cho mình được một chốn bình yên thuộc về, khi bạn thấy được điều bạn khác biệt, không quá đặt nặng cái tập thể thì bước đầu tiên bạn đã bỏ đi cái xiềng xích trói buộc tâm chí của bạn khi bản thân bạn không hẳn đã phải gồng lên cho cái điều không phải của bạn, hay những tiêu chuẩn mà bạn phải tuân theo.

Trương Công Lĩnh | 11/04/2026 | Email: conglinhtruong90@gmail.com | Phone: 0905.466.050